کسی پاسخگوی غربت میراث فرهنگی کاشمر هست؟!
کسی پاسخگوی غربت میراث فرهنگی کاشمر هست؟!

اولین جلسه انجمن میراث فرهنگی کاشمر، برای اولین‌بار در آخرین روز کاری فرماندار وقت در بنای تاریخی مدرسه علمیه حاج‌سلطان‏العلما این شهر در حالی برگزار شد که هنوز قصه غم‌بار غربت این اثر تاریخی به‌رغم گذشتِ بیش از دو دهه به ثبت رسیدن در فهرست آثار تاریخی، ادامه دارد و بیم فرو ریختن این بنای ارزشمند در بهترین نقطه مرکزی شهر با موقعیتی خاص و منحصر به فرد می‌رود. حال آن‌که این بنا در زمره معدود بناهای دارای دو ایوان و تنها ساختمان دارای بادگیر کاشمر است که نماد هویتی این شهر محسوب می‌شود.

اما بی‌مهری به این اثر گویا تمامی ندارد چه وقتی مسئولان به‌رغم سال‌ها مکاتبه و شرح قصه غربت آن در اختصاص بودجه برای مرمت و نگهداری خساست به خرج داده‌اند و چه آن‌ها که آب انداختن در پی‌های این بنا و حرکت با چراغ خاموش برای تخریب آرام آن را زمزمه می‌کردند و چه مسئولانی که در ۳۶۵ روز سال یک‌بار هم به سراغ این بنا و نیاز آن به مرمت نرفته‌اند.

اگرچه خوشبختانه از نوروز امسال در مدرسه به روی گردشگران باز شد و برنامه بازدید از این اثر تاریخی توسط تورهای گردشگری مورد استقبال قرار گرفت، اما صد حیف که بخش‌هایی از این بنای متعلق به دوران قاجار که وقف طلاب علوم دینی بوده و دارای ۲۷ رقبه است، رو به تخریب است و اجرای طرح مرمت آن شبیه مثنوی هفتاد من کاغذ است. گویا جاذبه‌های گردشگری در این دیار هرچه بیشتر خودنمایی کنند؛ کمتر در چشم مسئولان ارج و منزلتی می‌یابند. مگر نیستند بناهایی مشابه این مدرسه در همین شهرهای اطراف که موردتوجه هستند و چه‌بسا خود، ظرفیتی برای جذب گردشگر داخلی و خارجی به شمار می‌روند؟ اما کاشمر به‌رغم حضور سالانه سه میلیون گردشگر به گواه آمار مسئولان، نتوانسته از پتانسیل‌های گردشگری سهم درآمدی قابل‌قبولی به دست آورد.

امروزه صنعت گردشگری در جهان دارای اهمیت است و می‏توان از این طریق حرکتی به سمت وضعیت مطلوب اقتصادی انجام داد و بر مشکلات اقتصادی فائق آمد اما ما هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم و به‌جای احیا و نگهداری از جاذبه‌های گردشگری، در اولین راهکار و در پی منفعت‌طلبی‌ها، به دنبال تخریب و حذف آن‌ها و کاشتن بناهایی دیگر هستیم . چه‌بسا در شرایطی که کشورهای مختلف جهان سعی دارند سهم بیشتری از صنعت توریسم را به خود اختصاص دهند تا بر مشکلات اقتصادی خود از قبیل بیکاری، کمبود منابع ارزی و… فائق آیند، ضرورت ایجاب می‏کند در ایران و مناطق مختلف آن با شناخت استعدادها و توانمندی‏های صنعت گردشگری، گامی جهت تقویت این صنعت برداشته شود که به دنبال آن رونق اقتصادی و افزایش سهم درآمدی ناشی از توسعه گردشگری رقم بخورد.

لازم به ذکر است؛ کاشمر با داشتن ۲۶ اثر ثبت ملی و دو برابر این تعداد در نوبت ثبت و ۳ اثر معنوی به‌طور بالقوه توان جذب درآمد از طریق گردشگری را داراست البته اگر ظرفیت‏های گردشگری هر منطقه به‌طور واقعی شناسایی شود و امکانات توسعه ظرفیت‏های گردشگری با ارزیابی دقیق مشخص گردد.

مطالعه تحولات اقتصادی اجتماعی با توجه به ویژگی گردشگری مذهبی و تاریخی و  فرهنگی و ارزیابی آن در فرایند توسعه با در نظر گرفتن ظرفیت‏های متفاوت هر بخش، ما را در ارزیابی وضعیت آینده کمک می‏کند. از این‌رو لازم است؛ این اولین حضور در مدرسه حاج سلطان‏العلما بهانه‌ای باشد تا به‌طور جدی‌تر موضوعِ تصویب طرح مرمت این بنا در دستور کار قرار گرفته و با کمک مسئولان محلی برای اخذ اعتبار ملی پیگیری‌های لازم صورت گیرد و در اولین اقدام، از اعتبارات امسال تملک دارایی شهرستان، سهمیه‌ای قابل‌توجه برای آثار تاریخی در نظر گرفته شود و امسال با اولویت ویژه، موضوع مرمت این مدرسه پیگیری شود.

بدون‏شک کاشمر با برخورداری از جاذبه‌های گردشگری متنوع و متعدد طبیعی، تاریخی و فرهنگی، بستر مناسبی برای توسعه فعالیت‌های گردشگری با انگیزه‌های متفاوت است. بنابراین شناسایی جاذبه‌های گردشگری این شهر و حفظ و نگهداری آن‌ها می‌تواند ساختار سلسله مراتبی‌ای را مشتمل بر گردشگری تاریخی، فرهنگی و طبیعت‌گردی ارائه دهد. با توسعه صنعت گردشگری، کاشمر معیارهایی از جمله ارزش بصری آثار باستانی و مراکز دیدنی، میهمان‌نوازی مردم، نزدیکی به مراکز خدماتی و درمانی و راه‌های ارتباطی دارد که می‌تواند برای برنامه‌ریزی و جذب گردشگر بیشتر برای توسعه پایدار این صنعت موردتوجه قرار گیرد.

  • نویسنده : لیلا قرایی
  • منبع خبر : آوای کاشمر