• امروز : شنبه - 29 خرداد - 1400
  • برابر با : Saturday - 19 June - 2021
2

نقش زیرخاکی در بافت قالی‌های کاشمر ماندگار شده است

  • کد خبر : 4534
  • 20 بهمن 1399 - 11:20
نقش زیرخاکی در بافت قالی‌های کاشمر ماندگار شده است
صدای خاوران-عضو انجمن علمی فرش ایران، گفت: فرش کاشمر مانند دیگر فرش‌های کشور دارای سابقه تاریخی است. در گذشته منطقه شهرستان کاشمر مهم‌ترین مرکز بافت قالی‌های بلوچی بوده، مخصوصا....

صدای خاوران-عضو انجمن علمی فرش ایران، گفت: فرش کاشمر مانند دیگر فرش‌های کشور دارای سابقه تاریخی است. در گذشته منطقه شهرستان کاشمر مهم‌ترین مرکز بافت قالی‌های بلوچی بوده، مخصوصا اینکه انواع و اقسام قالی‌های بلوچی در مناطق روستایی کاشمر و کوهسرخ بافته می‌شده است.

عبدالله احراری، در خصوص  قالی کاشمر افزود: در دوران معاصر مخصوصا در دهه ۴۰ و ۵۰ با استقرار مرحوم علی‌پور که یکی از استادکاران ماهر بوده، نقشه‌ای با عنوان «نقشه زیر خاکی یا کاسه کوزه» در این منطقه رایج شد.

وی با بیان این‌که نام‌گذاری این فرش به این دلیل است که انگار در طرح و نقشه فرش کاشمر فضای عملیات باستان‌شناسی انجام گرفته است، اظهار کرد: مرحوم علی‌پور نقشه زیرخاکی‌اش به یکی از نقشه‌های اصیل این منطقه تبدیل شد. در واقع قالی‌های کاشمر از نظر رنگ‌بندی، رنگ‌های روشن و شفاف دارد و در حال حاضر کارگاه‌های زنگ‌ریزی زیادی در این شهرستان مشغول فعالیت است.

احراری ادامه داد: یکی از منابع اصلی درآمد مردم شهرستان کاشمر از قالی‌بافی تامین می‌شود و تولیدکنندگان زیادی در این شهرستان مشغول تولید فرش هستند. لازم به ذکر است که در مناطق روستایی کوچک‌تر هنوز هم اثراتی از بافت قالی‌های بلوچی وجود دارد اما در روستاهای بزرگ‌تر و خود شهر کاشمر در حال حاضر بیشتر فرش‌های بزرگ پارچه در اندازه ۶، ۹و۱۲ متر و گاهی حتی بالاتر از ۱۲مترمربع بافته می‌شود.

عضو انجمن علمی فرش ایران در خصوص رنگ‌های استفاده در قالی کاشمر بیان کرد: در شهرستان کاشمر در قالی‌ها هم از رنگ‌های طبیعی و هم از رنگ‌های شیمیایی استفاده می‌شود. البته در این شهر برای بافت قالی بیشتر از پشم و ابریشم استفاده می‎شود و تاروپود فرش‌ها نیز بیشتر پنبه‌ای هستند.

احراری تشریح کرد: البته متاسفانه برخی از بافندگان و تولیدکنندگان به جای استفاده از ابریشم در بافت فرش‌ها از ویسکوز که یک نوع الیاف سلولزی و ارزان قیمت است، استفاده می‌شود. طرح‌های امروز قالی کاشمر بسیار متنوع است و برخی از تولیدکنندگان این منطقه که شامل کاشمر، بردسکن و خلیل‌آباد می‌شود، از نقشه‌های نایین استفاده می‌کنند و شبه نایین می‌بافند.

وی اضافه کرد: بخشی از بافندگان و تولیدکنندگان در این منطقه هم‌چنین از طرح‌های تبریز، منتهی با رجشمار کمتری استفاده کرده و اقدام به بافت می‌کنند اما هنوز هم که هنوز است بخشی از نقشه‌های مشهد و خود نقشه زیرخاکی یکی از طرح‌های اصلی فرش شهرستان کاشمر است.

این پژوهشگر فرش ابراز کرد: در واقع شهرستان کاشمر پس از مشهد و نیشابور قطب تولید فرش استان خراسان‌رضوی محسوب می‌شود و در حال حاضر نیز به همین صورت ادامه داده است، شهرستان کاشمر یکی از معدود شهرستان‌های استان است که هم زنان و هم مردان در کارگاه‌های قالی‌بافی مشغول به بافت قالی هستند.

احراری ادامه داد: بیشترین طراحان استان پس از مشهد در کاشمر ساکن و طراحان صاحب نامی در این شهر مشغول طراحی نقشه فرش هستند؛ فرش کاشمر علاوه بر فروشی که در این شهر دارد، در بازار فرش مشهد، بازار فرش تهران و بسیاری از کشورهای دنیا طرفداران خاص خود را دارد و از نظر اقتصادی فرش کاشمر، فرشی است که قشر متوسط جامعه می‌تواند با قیمت‌های مناسب آن را خریداری کند.

وی در خصوص جایگاه استاد علی‌پور در بافت فرش تصریح کرد: استاد علی‌پور نزدیک به چهارسال در این شهرستان زندگی کرد و توانست در همین مدت کوتاه تاثیرات مهمی بر فرش کاشمر بگذارد. این تاثیرگذاری‌ها در زمینه رنگ طبیعی، استفاده از مواد اولیه مرغوب و مخصوصا تمرکز بر روی رنگ‌بندی نقشه بوده است. همچنین طرح زیرخاکی مدیون فعالیت‌های این استاد بوده که هنوز هم طرفداران زیادی دارد.

احراری یادآور شد: در حال حاضر مزیت فرش کاشمر این است که تولیدکنندگان و بافندگان آموخته‌اند که به طراح مراجعه کرده و برای طراحی فرش هزینه می‌کنند.

وی افزود: در گذشته بیشتر رنگ‌های لاکی و سورمه‌ای در بافت فرش کاشمر استفاده می‌شده، اما در حال حاضر بیشتر رنگ‌های روشن مانند کرم جایگزین رنگ‌های قبلی شده و این بیشتر به دلیل تغییر سلیقه مردم در خرید فرش است.

لینک کوتاه : https://sedayekhavaran.ir/?p=4534
  • نویسنده : جواد افتخاری
  • منبع : صدای خاوران

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.