امام جمعه کاشمر با اشاره به الگوی حکمرانی در قرآن کریم گفت: این الگو نشاندهنده گذار از «حکومت بر مردم» به «حکومت همراه با مردم» است.
حجتالاسلام جواد طاهری اظهار کرد: در حکمرانی قرآنی، مشروعیت و کارآمدی نظام سیاسی به تعامل دوسویه میان رهبری و جامعه وابسته است. از مهمترین ارکان مشارکت مردمی در این الگو میتوان به نظارت اجتماعی، شورا و تصمیمگیری جمعی، پایبندی به پیمان و بیعت، عدالتخواهی و خودسازی اجتماعی اشاره کرد.
وی با استناد به آیه ۱۴۳ سوره بقره افزود: قرآن کریم با طرح مفهوم «امت وسط»، مردم را مسئول سلامت جامعه میداند و ابزار تحقق این مسئولیت را «امر به معروف و نهی از منکر» معرفی میکند. در این نگاه، بیتفاوتی نسبت به انحرافات مدیریتی نوعی همراهی با آن محسوب میشود.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: حضور آگاهانه مردم در عرصه اجتماعی، سازوکاری برای اصلاح مدیریت و پیشگیری از فساد است. همچنین شورا در حکمرانی قرآنی جایگاه مهمی دارد؛ چنانکه در آیه ۱۵۹ سوره آلعمران آمده است «وَ شاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ» که بیانگر نقش مشورت در اداره امور و بهرهگیری از خرد جمعی است.
طاهری با بیان اینکه رابطه حاکم و مردم در اسلام بر پایه بیعت و پذیرش اجتماعی است، تصریح کرد: قدرت در این نگاه امانتی از سوی مردم است و حاکم در برابر جامعه مسئول و پاسخگو است.
وی با اشاره به آیه ۹۰ سوره نحل گفت: عدالت، محور تعادل اجتماعی است و مردم نیز با پیگیری مطالبات قانونی و حمایت از نهادهای نظارتی در تحقق آن نقش دارند.
امام جمعه کاشمر افزود: قرآن کریم در آیه ۱۱ سوره رعد تأکید میکند که تغییر سرنوشت یک جامعه در گرو اصلاح درونی آن است. بنابراین تا زمانی که آسیبهایی مانند رشوهخواری، ریاکاری و بیتدبیری در جامعه وجود داشته باشد، هیچ نظام مدیریتی پایداری شکل نخواهد گرفت.
وی خاطر نشان کرد: از منظر قرآن، مردم در حکمرانی صالح نقش فعال دارند و با نظارت اجتماعی، مشارکت در شوراها و تقویت اخلاق عمومی میتوانند زمینه شفافیت و شایستهسالاری را در اداره جامعه فراهم کنند.
